ಸಂಸ್ಕೃತ-ರಸ-ಧಾರಾವಾಹಿನೀ – १४ (ಜೋ ಜೋ ಪದ್ಯ; ಪೂರ್ವಪಾಠಸ್ಯ ಸ್ಮರಣಮ್)

“ संस्कृतरसधारावाहिनी ”

~ चतुर्दशधारा ~


ಆರಂಭೇ ಸಂಸ್ಕೃತಗೀತಸ್ಯ ಶ್ರವಣಂ ಭವತು-

ಏತದ್  ಏಕಮ್ ಆಲೋಲಿಕಾಗಾನಮ್!

ಆಮ್! ಸಂಸ್ಕೃತಭಾಷಾಯಾಮ್ ಏವ ಅಸ್ತಿ!  ಶೃಣ್ವಂತು —


[audio:http://oppanna.com/wp-content/uploads/2011/11/putrImama.mp3|titles=putrImama]

ಆಲೋಲಿಕಾಗಾನಂ (ಲಾಲಿಹಾಡು) ಮಧುರಂ  ಅಸ್ತಿ ಕಿಲ? ನಿದ್ರಾ ಆಗತಾ ವಾ?  🙂

ಗೀತಸ್ಯ  ಅರ್ಥಃ ಜ್ಞಾತಃ ವಾ?  ಗಾಯಿಕಾ ಕಾ ಇತಿ ಜಾನಂತಿ ವಾ?

ಕಠಿಣಶಬ್ದಾನಾಂ ಅರ್ಥಃ –

ವಸನಮ್ = ವಸ್ತ್ರಮ್

ವಾಯಸಃ = ಕಾಕೆ

ಮಶಕಃ =ನುಸಿ

ಮಾ  ಭಷ = ಕೊರಪ್ಪೆಡ

ಸುದತೀ = ಸುಂದರ-ದಂತವತೀ (ಚೆಂದದ ಹಲ್ಲಿಪ್ಪ ಕೂಸು)

ಖಲು=ಕಿಲ=ಏ°

ಪುತ್ರೀ ನಿದ್ರಾತಿ ಖಲು = ಮಗಳು ಒರಗುತ್ತಾ ಇದ್ದಲ್ಲದಾ?

~~~~~

ವಿದ್ಯಾಲಯಃ

ಅತ್ರ ಕಶ್ಚಿತ್  ವಿದ್ಯಾಲಯಃ ಅಸ್ತಿ

ತಸ್ಯ ಪರಿಸರಃ ಬಹುಸುಂದರಃ !

ಸಃ  ಪರಿಸರಃ  ಬಹು ವಿಶಾಲಃ ಅಸ್ತಿ ; ತಸ್ಮಿನ್ ಪರಿಸರೇ  ತತ್ರ ತತ್ರ ವೃಕ್ಷಾಃ ಸಂತಿ

ವಿಶಾಲಂ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಮ್ ಅಸ್ತಿ।  ತತ್  ಹರಿದ್ವರ್ಣಶೋಭಿತಮ್ ಅಸ್ತಿ

ಛಾತ್ರಾಃ  ವಿವಿಧವಿಷಯಾನ್ ಪಠಂತಿ ತೇ ಸಂಗೀತಸ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸಂ ಕುರ್ವಂತಿ

ತೇ ಚಿತ್ರಕಲಾಯಾಃ ಅಧ್ಯಯನಂ ಕುರ್ವಂತಿ

ವಿವಿಧವಾದ್ಯಸಂಗೀತಾನಾಂ ಅಧ್ಯಯನಂ ಪ್ರಚಲತಿ;  ತೇ ವೇಣುವಾದನಸ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣಂ ಅಪಿ ಪ್ರಾಪ್ನುವಂತಿ


ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರಮ್

ಏತತ್ ಏಕಂ ಸುಂದರಂ ನಗರಮ್

ಅತ್ರ ಸಂಚಾರವ್ಯವಸ್ಥಾ  ಉತ್ತಮಾ ಅಸ್ತಿ ಅತ್ರ “ಮೆಟ್ರೋ”ಯಾನಾನಿ ಸಂಚರಂತಿ

ಅತ್ರಸ್ಥಾಃ ಜನಾಃ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷಾಂ ವದಂತಿ

ಅಸ್ಮಿನ್ ನಗರೇ ಬಹು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಾಃ ಸಂತಿ

ಬಹವಃ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಾಃ ಸಂತಿ

ತೇಷು ಏಕಃ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಃ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧಃ ಅಸ್ತ“ಲೂರ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಃ” ಇತಿ ತಸ್ಯ ನಾಮ

ತಸ್ಮಿನ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೇ  ಬಹ್ವ್ಯಃ ಕಲಾಕೃತಯಃ  ಸಂತಿ

ಬಹೂನಿ ಸುಂದರಶಿಲ್ಪಾನಿ ಸಂತಿ

ಅದ್ಭುತಾನಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಾಣಿ ಸಂತಿ ತಾನಿ ಚಿತ್ರಾಣಿ ಮನಃ  ಆಕರ್ಷಯಂತಿ

ಬಹವಃ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಾಃ ಸಂತಿ ।  ತತ್ರ ಸುಂದರಚಿತ್ರಪಟಾಃ  ಸಂತಿ

ಬಹೂನಿ ಪುರಾತನಭವನಾನಿ ಸಂತಿ ತಾನಿ ಬಹುವಿಶಿಷ್ಟಾನಿ ಸಂತಿ

ಪೂರ್ವಂ ಲೂಯಿ ೧೪ ಇತಿ  ಕಶ್ಚಿತ್  (ನಿರಂಕುಶ)ಅಧಿಪತಿಃ ಆಸೀತ್ ತಸ್ಯ ವೈಭವಪೂರ್ಣಂ  ರಾಜಗೃಹಮ್ ಇದಾನೀಮ್ ಅಪಿ ಅಸ್ತಿ ತಸ್ಯ ಪುರತಃ ಉದ್ಯಾನವನಮ್ ಅಸ್ತಿ

ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಚಕ್ರವರ್ತೀ ಇತಿ ನಾಮ ಶ್ರುತಂ ವಾ? ತಸ್ಯ ರಾಜಗೃಹಮ್ ಅಪಿ ಅತ್ರ ಅಸ್ತಿ

ಇದಾನೀಂ  ಆಟಂ (autumn) ಕಾಲಃ ! ಸರ್ವತ್ರರ್ಣವೈವಿಧ್ಯಮ್ !

ವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಪರ್ಣಾನಿ ವರ್ಣರಂಜಿತಾನಿ ಸಂತಿ!  ವೃಕ್ಷೇಷು ಪೀತವರ್ಣಸ್ಯ ಪತ್ರಾಣಿ,  ಕಪಿಶವರ್ಣಪತ್ರಾಣಿ ಚ ಸಂತಿ;  ತಾಮ್ರವರ್ಣಪತ್ರಾಣಿ ಅಪಿ ಸಂತಿ!

ಇದಾನೀಂ  ಶೀತವಾಯುಃ  ಪ್ರಸರತಿ ವೃಕ್ಷಾಃ  ಪರ್ಣಾನಿ  ಪಾತಯಂತಿ (ಬೀಳುಸುತ್ತವು)। ಕಿಂಚಿತ್ಕಾಲಾನಂತರಂ ವೃಕ್ಷಾಃ ಪರ್ಣರಹಿತಾಃ ಭವಿಷ್ಯಂತಿ

~~

ಭವತಃ  ನಗರಸ್ಯ/ಗ್ರಾಮಸ್ಯ.. ವರ್ಣನಂ ಕರೋತಿ ವಾ?

~~~

ಇಷ್ಟರವರೆಗೆ ಕಲ್ತ ಪಾಠದ ಪುನಃ ಅವಲೋಕನ –

ಏತಾವತ್ಪರ್ಯಂತಂ ಪಠಿತಸ್ಯ ಪಾಠಸ್ಯ ಪುನರವಲೋಕನಮ್–

ಚಂದನದೂರದರ್ಶನಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಃ

~~~~

….

ನ್ಯಾಯ್ಯಾತ್  ಪಥಃ  ಪ್ರವಿಚಲಂತಿ  ಪದಂ  ನ  ಧೀರಾಃ

ಧೀರರು ನ್ಯಾಯವಾದ  ಮಾರ್ಗಂದ  ಒಂದು  ಹೆಜ್ಜೆಯೂ   ಅತ್ಲಾಗಿತ್ಲಾಗಿ  ಹೋವ್ತವಿಲ್ಲೆ

….

ಡಾಮಹೇಶಣ್ಣ

   

You may also like...

23 Responses

  1. jayashree.neeramoole says:

    ಆಲೋಲಿಕಗಾನಂ ಅತೀವ ಮಧುರಂ ಅಸ್ತಿ| ಮಮ ಪುತ್ರೀ ರೋದಯನ್ ಆಸೀತ್| ಏತತ್ ಗಾನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ನಿದ್ರಿತವತೀ| ಗೀತಸ್ಯ ಅರ್ಥಂ ಜ್ಹಾತಂ|

    • ವ್ಹಾ! ಗಾನಂ ಸಾರ್ಥಕಂ ಅಭವತ್ !

      {ಪುತ್ರೀ ರೋದಯನ್ ಆಸೀತ್} ಪುತ್ರೀ ರುದಂತೀ ಆಸೀತ್
      {ಅರ್ಥಂ ಜ್ಹಾತಂ} ಅರ್ಥಃ ಜ್ಹಾತಃ

      • jayashree.neeramoole says:

        ಸತ್ಯಂ!!! ಗಾನಂ ಸಾರ್ಥಕಂ ಏವ| ಅದ್ಯ ಅಪಿ ರುದಂತೀ ಧಾರಾ ಆಲೋಲಿಕಗಾನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ನಿದ್ರಾಂ ಕೃತವತೀ| ಏತತ್ ಗಾನಂ ಲಿಖಿತರೂಪೇಣ ಅಸ್ತಿ ಚೇತ್ ಕೃಪಯಾ ದದಾತು| ಅಹಮಪಿ ಪಟಿತುಮಿಚ್ಚಾಮಿ|

        • ಗಾನಸ್ಯ ಲಿಖಿತರೂಪಮ್ ಇದಾನೀಂ ನಾಸ್ತಿ |
          ಭವತೀ ಗಾನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಲಿಖಿತುಂ ಪ್ರಯತ್ನಂ ಕರೋತು | ತದನಂತರಂ ಪರಿಷ್ಕಾರಃ ಆವಶ್ಯಕಃ ಚೇತ್ ಸೂಚಯಿಷ್ಯಾಮಿ| ಅಸ್ತು ವಾ?

        • ಶರ್ಮಪ್ಪಚ್ಚಿ says:

          ಅಹಂ ಗಾನಂ ಶೃತ್ವಾ ಲಿಖಿತವಾನ್| ಯದಿ ದೋಷಃ ಅಸ್ತಿ ಚೇತ್ ಪರಿಷ್ಕಾರಂ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರೇಷಯತು|

          ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ
          ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ
          ಸುಂದರಶಯನೇ ಸುಖಮಯವಸನೇ
          ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ ||ಪುತ್ರೀ||

          ರೇ ರೇ ವಾಯಸ ಕರ್ಕಶ ಕಂಠ |
          ಮಾರತ ಮಾರತ ಕರ್ಣ ಕಠೋರಂ |
          ಶಾಂತಾ ಕ್ಲಾಂತಾ ಪುನರಣುನೀತಾ |
          ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ ||ಪುತ್ರೀ||

          ಮ್ಯಾಂ ಮ್ಯಾಂ ಮಾಂ ಪುರ ಘೋರ ವಿರಾಮಂ |
          ಕಲ ಕಲ ರೇ ಖಲ ಚೋರ ಬಿಡಾಲ |
          ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ಮುಗ್ಧಾ ಸೇವಿತ ದುಗ್ಧಾ|
          ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ ||ಪುತ್ರೀ||

          ಮುಕ್ತಿರ್ ಮಾ ಭಷ ಶುನಕರವ ರಾಕಾ |
          ಭೌ ಭೌ ಮಾ ಕುರು ಕಾರ್ಯ ವಿಹೀನಾ |
          ವಿಮಲ ಕುಶಲ ಸುಮನೋ ಮೃದುಲಾ |
          ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ ||ಪುತ್ರೀ||

          ರೇ ರೇ ಮಷಕ ಮಾ ಪುರು ಗಾನಂ |
          ಮಾತೃಶ ಮಾದಶ ರಕ್ತ ಪಿಪಾಸೋ |
          ಸುದತೀ ಸುಮುಖೀ ಶೋಭನ ಗಾತ್ರೀ.|
          ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ ||ಪುತ್ರೀ||
          ***

          • ಧನ್ಯವಾದಾಃ ಶ್ರೀಮನ್!!!
            ~~~~
            {ಮಾರತ ಮಾರತ} ಮಾ ರಟ ಮಾ ರಟ
            {ಪುನರಣುನೀತಾ} ಪುನರನುನೀತಾ
            {ಮಾಂ ಪುರ ಘೋರ ವಿರಾಮಂ} ಮಾ ಕುರು ಘೋರವಿರಾವಂ
            {ಕಲ ಕಲ ರೇ ಖಲ} ಚಲ ಚಲ ರೇ ಖಲ
            {ಮುಕ್ತಿರ್ ಮಾ ಭಷ ಶುನಕರವ ರಾಕಾ} ಉಚ್ಚೈರ್ಮಾ ಭಷ ಶುನಕ ವರಾಕ
            { ಕಾರ್ಯ ವಿಹೀನಾ} ಕಾರ್ಯ ವಿಹೀನ
            {ವಿಮಲ ಕುಶಲ } ವಿಮಲಾ ಕುಶಲಾ
            { ರೇ ರೇ ಮಷಕ ಮಾ ಪುರು ಗಾನಂ} ರೇ ರೇ ಮಶಕ ಮಾ ಕುರು ಗಾನಂ
            { ಮಾತೃಶ ಮಾದಶ ರಕ್ತ ಪಿಪಾಸೋ} ಮಾ ಸ್ಪೃಶ ಮಾ ದಶ ರಕ್ತಪಿಪಾಸೋ
            ~~~~

          • ಶರ್ಮಪ್ಪಚ್ಚಿ says:

            ಧನ್ಯವಾದಃ

          • jayashree.neeramoole says:

            ಅಪ್ಪಚ್ಚಿ ತಥಾ ಮಹೇಶಣ್ಣ… ಧನ್ಯವಾದಾ:

          • jayashree.neeramoole says:

            ಪರಿಷ್ಕರಣಾನಂತರಂ ಗಾನಂ ಏವಂ ಭವತಿ ಕಿಲ…

            ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ
            ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ
            ಸುಂದರಶಯನೇ ಸುಖಮಯವಸನೇ
            ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ ||ಪುತ್ರೀ||

            ರೇ ರೇ ವಾಯಸ ಕರ್ಕಶ ಕಂಠ |
            ಮಾ ರಟ ಮಾ ರಟ ಕರ್ಣ ಕಠೋರಂ |
            ಶಾಂತಾ ಕ್ಲಾಂತಾ ಪುನರನುನೀತಾ |
            ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ ||ಪುತ್ರೀ||

            ಮ್ಯಾಂ ಮ್ಯಾಂ ಮಾ ಕುರು ಘೋರವಿರಾವಂ|
            ಚಲ ಚಲ ರೇ ಖಲ ಚೋರ ಬಿಡಾಲ |
            ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ಮುಗ್ಧಾ ಸೇವಿತ ದುಗ್ಧಾ|
            ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ ||ಪುತ್ರೀ||

            ಉಚ್ಚೈರ್ಮಾ ಭಷ ಶುನಕ ವರಾಕ |
            ಭೌ ಭೌ ಮಾ ಕುರು ಕಾರ್ಯ ವಿಹೀನ|
            ವಿಮಲಾ ಕುಶಲಾ ಸುಮನೋ ಮೃದುಲಾ |
            ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ ||ಪುತ್ರೀ||

            ರೇ ರೇ ಮಶಕ ಮಾ ಕುರು ಗಾನಂ|
            ಮಾ ಸ್ಪೃಶ ಮಾ ದಶ ರಕ್ತಪಿಪಾಸೋ|
            ಸುದತೀ ಸುಮುಖೀ ಶೋಭನ ಗಾತ್ರೀ.|
            ಪುತ್ರೀ ಮಮ ಖಲು ನಿದ್ರಾತಿ ||ಪುತ್ರೀ||
            ***

          • ಚೆನ್ನೈ ಭಾವ says:

            ವಾಹ್! ಅಪ್ಪಚ್ಚಿಃ , ಜಯಶ್ರೀ ಅಕ್ಕಾ!! ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮಪ್ರಯತ್ನಮ್ । ಗಾನಸ್ಯ ಲಿಖಿತರೂಪಮ್ ಅತ್ರ ಭವಂತೌ ಕೃತವಂತೌ । ಧನ್ಯವಾದಃ ।

    • ಕೃಪಯಾ ಇತೋಪಿ ಕಾನಿಚಿತ್ ವಾಕ್ಯಾನಿ ಲಿಖತು. ಅಧಿಕಾಧಿಕಃ ಅಭ್ಯಾಸಃ ಭವತು.

      • jayashree.neeramoole says:

        ಮಂಗಳೂರು ನಗರಂ ಸರ್ವೇ ಅಪಿ ಜಾನಂತಿ| ತಥಾಪಿ ಅಭ್ಯಾಸಾರ್ಥಂ ಕಾನಿಚಿತ್ ವಾಕ್ಯಾನಿ ಲಿಖಾಮಿ| ಏತತ್ ನಗರಂ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾಯಾ: ಆಡಳಿತಕೇಂದ್ರಂ| ಅರಬೀ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಏಕಮ್ ಪ್ರಧಾನ ನೌಕಾಕೇಂದ್ರಂ ಅಸ್ಮಿನ್ ನಗರೇ ಅಸ್ತಿ| ಅತ್ರ ‘ಮಂಗಳಾ ದೇವಿ’ ನಾಮ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯ: ಅಸ್ತಿ| ತತ್ ಕಾರಣಾತ್ ‘ಮಂಗಳೂರು’ ಇತಿ ನಾಮ ಪ್ರಾಪ್ತಂ| ಸಮುದ್ರಕಿನಾರಾ:, ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಾ: ಚ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಯೋಗ್ಯಂ ಸ್ಥಾನಂ| ಅತ್ರ ಬಹವ: ನಾರಿಕೇಳ ವೃಕ್ಷಾ: ಸಂತಿ| ಯಕ್ಷಗಾನ: ಏತತ್ ನಗರಸ್ಯ ಪ್ರಸಿದ್ದಂ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಂ| ಅತ್ರ ಬಹವ: ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಾ:, ಮತ್ಸ್ಯೋದ್ದಮಾ: ಚ ಸಂತಿ|

        • ಮಂಗಳೂರುನಗರಸ್ಯ ವರ್ಣನಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಅಸ್ತಿ |
          ಕೇಚನ (ಲಘು)ಪರಿಷ್ಕಾರಾಃ ಸಂತಿ | ಅತ್ರ ಪಶ್ಯತು –

          {ಆಡಳಿತಕೇಂದ್ರಂ} ಶಾಸನಕೇಂದ್ರಮ್|
          {ಸಮುದ್ರಕಿನಾರಾ:} ಸಮುದ್ರತಟಾಃ
          ‘ಕಿನಾರಾ’ ಶಬ್ದಃ ಹಿಂದೀಶಬ್ದಃ |
          {ಯಕ್ಷಗಾನ: }- ಯಕ್ಷಗಾನಮ್
          {ಏತತ್ ನಗರಸ್ಯ} ಏತಸ್ಯ ನಗರಸ್ಯ / ಏತನ್ನಗರಸ್ಯ
          {ಕಲಾಪ್ರಕಾರಂ} – ಕಲಾಪ್ರಕಾರಃ
          {ತತ್ ಕಾರಣಾತ್} — ತತ್ಕಾರಣಾತ್ / ತಸ್ಮಾತ್ ಕಾರಣಾತ್

  2. dr pradeep says:

    ಅತೀವ ಮಧುರಂ ಅಸ್ತಿ

  3. ಆಲೋಲಿಕಾಗಾನಂ ಬಹುಮಧುರಂ ಆಸೀತ್ | ಪರಂತು, ಸಾ, ‘ಪುತ್ರೀ ನಿದ್ರಾತಿ…. ಸುಮುಖೀ, ಸುದತೀ, ಶೋಭನಗಾತ್ರೀ ’ ಇತಿ ಗಾಯತೀ ಸ್ಯಾತ್ | ಅತಃ ಮಹ್ಯಂ ನಿದ್ರಾ ನ ಆಗತಾ!!.

    ಮಮ ನಗರಂ ಪ್ರತಿ ವರ್ಣನಂ ಆವಶ್ಯಕಂ ವಾ?! ಇದಂ ಚೆನ್ನೈ ನಗರಂ ಇತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ | ಪೂರ್ವೇ ಮದ್ರಾಸ್ಸ್ ಇತಿ ವಿಖ್ಯಾತಂ| ಭಾರತದೇಶಸ್ಯ ಪ್ರಧಾನಚತುರ್ನಗರಾಣಾಂ ಮಧ್ಯೇ, ಚೆನ್ನೈ ಏವಂ ಏಕಂ ವಿಶಾಲನಗರಂ. ಅತ್ರ ಸರ್ವ ವಸ್ತೂನಿ ಲಭಂತಿ | ಪರಂತು ಫೂಗಫಲಂ, ತಮಾಖು ನ ಲಭತಿ | ‘ನಾಯರ್ ಟೀ ಷ್ಟಾಲ್’ ‘ಕೇರಳ ಚಿಪ್ಸ್’ ‘ಉಡುಪಿ ಕೃಷ್ಣ ಭವನ್’ ಅಪಿ ಅಸ್ತಿ | ತಮಿಳ್ನಾಡುರಾಜ್ಯಸ್ಯ ರಾಜಧಾನೀ ಚೆನ್ನೈ ಭವತಿ | ಮಹಾನಗರಾಣಾಂ ಸರ್ವ ವಿಷಯಾಣಿ ಅತ್ರ ಸಂತಿ | ಪರಂತು ಭವತಃ ಪ್ಯಾರಸ್ ನಗರವತ್ ಸುಂದರಂ ನ ಅಸ್ತಿ | ಮಾರ್ಗಾಣಿ ಸಂತಿ ಪರಂತು ಚೇದಂ | ನಗರ ಯಾನಾನಿ ಸಂತಿ | ಸಿಟಿರೇಲ್ ಯಾನಾನಿ ಸಂತಿ ಪರಂತು ಮುಂಬಾಯಿವತ್ ನ ! ಅನೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಾನಿ, ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಾನಿ, ಪಾಠಶಾಲಾನಿ ಸಂತಿ | ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಪಿ ಅಸ್ತಿ | ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀ ಕೇಂದ್ರಂ ಅಸ್ತಿ | ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಾಃ, ಗ್ರಂಥಾಲಯಾಃ, ಸ್ಮಾರಕಮಂಟಪಾನಿ, ವಾಟಿಕಾನಿ. ಉದ್ಯಾನವನಾನಿ, ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಾನಿ ಸಂತಿ | ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘಃ, ಹವ್ಯಕ ಸಂಘಃ ಅಪಿ ಅಸ್ತಿ | ಯಂತ್ರತ್ರಿಚಕ್ರಿಕಾಃ (ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ) ಪೀತ – ಕೃಷ್ಣ (ಹಳದಿ – ಕಪ್ಪು) ವರ್ಣೇ ಸಂತಿ | ಬಹೂನಿ ಸಂಗೀತಭವನಾನಿ ಸಂತಿ, ಸಂಗೀತ, ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಾನಿ ಬಹೂನಿ ಪ್ರಚಲಂತಿ | ‘ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ’ ಇತಿ ಸ್ಥಲೇ ಕಲಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಂ ಅಪಿ ಅಸ್ತಿ | ಪ್ರಸಿದ್ಧಗಾಯಕಾಃ, ಗಾಯಿಕ್ಯಃ, ನಟಾಃ , ನಟ್ಯಃ ಅತ್ರ ವಸಂತಿ | ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧಾ ‘ಮರೀನಾಬೀಚ್’ ಅತ್ರ ಏವ ಅಸ್ತಿ | ಅತ್ರ ಸರ್ವದಾ ಗ್ರೀಷ್ಮಕಾಲಃ !!

    • ಉತ್ತಮವಾಕ್ಯಾನಿ ಲಿಖಿತವಾನ್ ಭವಾನ್!

      {ಗಾಯತೀ ಸ್ಯಾತ್ } ಕಿಂ ವಕ್ತುಮ್ ಇಚ್ಛತಿ?
      {ವಸ್ತೂನಿ ಲಭಂತಿ} ಲಭ್ಯಂತೇ
      {ಲಭತಿ} ಲಭ್ಯತೇ

      {ವಿಷಯಾಣಿ }
      {ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಾನಿ, ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಾನಿ, ಪಾಠಶಾಲಾನಿ ವಾಟಿಕಾನಿ}
      ಚೆನ್ನೈ ನಗರೇ ಸಂಸ್ಕೃತವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಃ ನಾಸ್ತಿ | ತತ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಃ ಅಸ್ತಿ |
      {ಗಾಯಿಕ್ಯಃ,}
      ————
      ಮಧ್ಯೇ ಅಂತರಂ ಮಾಸ್ತು !
      {ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀ ಕೇಂದ್ರಂ}
      {ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಾನಿ}
      {ಕಲಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಂ}
      {ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘಃ}

      • ಚೆನ್ನೈ ಭಾವ says:

        ಸಾ ಗಾಯತೀ ಆಸೀತ್ ಇತಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಭವತಿ ವಾ? > = ಹಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದಳು. ಗಾಯತೀ ಸ್ಯಾತ್ = ಹಾಡುತ್ತ ಇತ್ತು .!
        ಲಭ್ಯತೇ ಲಬ್ಯಂತೇ – ನ ಸ್ಮೃತವಾನ್ ತತ್ ಸಮಯೇ.
        ವಿಷಯಾಣಿ > ವಿಷಯಾನಿ
        ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಾನಿ, ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಾನಿ, ಪಾಠಶಾಲಾನಿ, ವಾಟಿಕಾನಿ > ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಾಃ, ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಾಃ, ಪಾಠಶಾಲಾಃ ವಾಟಿಕಾಃ ಇತಿ ಸಮೀಚೀನಂ ವಾ? ಬಹು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಾಃ ಇತಿ ಏವ ಭವಾನ್ ಲಿಖಿತವಾನ್ ., ಅಹಂ ನ ಲಕ್ಷಿತವಾನ್
        ಗಾಯಿಕಾ – ಗಾಯಿಕೇ – ಗಾಯಿಕಾಃ ., ಅತಃ ತತ್ ಗಾಯಿಕಾಃ ಇತಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಇತಿ ಚಿಂತಯಾಮಿ |
        ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಃ ಇತಿ ವಕ್ತುಂ ಇಚ್ಛಿತವಾನ್ | ಪ್ರಮತ್ತವತ್ (ಕೇರ್ ಲೆಸ್ ಆಗಿ) ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಃ ಇತಿ ಲಿಖಿತವಾನ್ |
        ಮಧ್ಯೇ ಅಂತರಂ – ಅನ್ಯ ಭಾಷಾಯಾಂ ಲೇಖನಸಮಯೇ ವಯಂ ತತ್ರ ಮಧ್ಯೇ ಅಂತರಂ ದದಂತಿ ವಾ? ಸಂಸ್ಕೃತೇ ವಿಶೇಷಣಾರ್ಥಂ ಅಂತರಂ ನ ದದಂತಿ ಇತಿ ಸೂತ್ರಂ ವಾ?

        ಅರಡಿತ್ತಾಂಗೆ ಬರವಲೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದು . ತಪ್ಪಿದ್ದರ ದಯವಿಟ್ಟು ಬೈಯದ್ದೆ ತಿದ್ದಿಕ್ಕಿ.

        • “ಸಾ ಗಾಯಂತೀ ಆಸೀತ್” ಇತಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಭವತಿ |

          “ವಿಷಯಃ” ಇತಿ ಪುಂಲಿಂಗಶಬ್ದಃ ಕಿಲ?

          {ಮಧ್ಯೇ ಅಂತರಂ }
          ಸತ್ಯಮ್; ಅನ್ಯಭಾಷಾಯಾಂ ಲೇಖನಸಮಯೇ ವಯಂ ತತ್ರ ಮಧ್ಯೇ ಅಂತರಂ ದದ್ಮಃ |

          ಸಂಸ್ಕೃತೇ – ಪದದ್ವಯಂ ಯೋಜಯಿತ್ವಾ ಏಕಂ ಸಮಸ್ತಪದಂ ಭವತಿ| ತದಾ ಅಂತರಂ ನ ಆವಶ್ಯಕಮ್ |

          ಉದಾಹರಣಮ್ ಪಶ್ಯತು —
          ಸುಂದರಂ ಶಿಲ್ಪಮ್ — ಸುಂದರಶಿಲ್ಪಮ್
          ಅನ್ಯಾ ಭಾಷಾ — ಅನ್ಯಭಾಷಾ
          ಸಂಸ್ಕೃತಸ್ಯ ಅಧ್ಯಯನಮ್ — ಸಂಸ್ಕೃತಾಧ್ಯಯನಮ್

          (ಸಂಸ್ಕೃತಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶೇಷಣವ ಬೇರೆ ಬರವಲಿದ್ದು ಉದಾ-“ಉತ್ತಮಂ ಪುಸ್ತಕಮ್” | ಆದರೆ ಸಮಾಸ ಮಾಡಿಯಪ್ಪಗ ಅದು “ಉತ್ತಮಪುಸ್ತಕಮ್” ಹೇಳಿ ಒಂದೇ ಪದ ಆತು. ಸಮಾಸ ಮಾಡ್ಳೇ ಬೇಕು ಹೇಳಿ ನಿಯಮ ಇಲ್ಲೆ)

          “ದದಾತಿ” ಇತ್ಯಸ್ಯ ಬಹುವಚನಮ್ “ದದತಿ” (ನ ತು “ದದಂತಿ” )
          ದದಾತಿ – ದದತಿ
          ದದಾಮಿ – ದದ್ಮಃ

          {ಅರಡಿತ್ತಾಂಗೆ ಬರವಲೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದು }
          ತದೇವ ಆವಶ್ಯಕಮ್ !! (ಅದೇ ಬೇಕಾದ್ದದು!)

          • ಓಹ್!! ಗಾಯಂತೀ ಹೇಳಿರೆ ಬಹುವಚನ ಆಗಿಹೋಕೋ ಕಂಡತ್ತು !!

            ಓಹ್ ‘ವಿಷಯಃ’ ಪುಲ್ಲಿಂಗಶಬ್ದಃ ವಾ! । ಅಸ್ತು । ತದಾನೀಂ ‘ಸರ್ವ ವಿಷಯಾಃ ಸಂತಿ’ ಇತಿ ತದ್ ವಕ್ತವ್ಯಮ್।

            ‘ಮಧ್ಯೇ ಅಂತರಂ’ ವಿಷಯಃ,ದದಾತಿ – ದದತಿ ಅವಗತವಾನ್ ।

            ಧನ್ಯವಾದಃ

          • “ಸರ್ವ ವಿಷಯಾಃ” ಅತ್ರ ಅಪಿ ಮಧ್ಯೇ ಅಂತರಂ ನ ಆವಶ್ಯಕಮ್ !
            ಅಥವಾ “ಸರ್ವೇ ವಿಷಯಾಃ” ಇತಿ ವಕ್ತವ್ಯಮ್ ।

          • ಚೆನ್ನೈ ಭಾವ says:

            ಓಹ್! ಅಸ್ತು । ಧನ್ಯವಾದಃ ।

  4. ಶರ್ಮಪ್ಪಚ್ಚಿ says:

    ಅಲೋಲಿಕಾಗಾನಮ್ ಸುಂದರಂ ಅಸ್ತಿ, ಮಧುರಂ ಅಪಿ ಅಸ್ತಿ,
    ತತ್ರ ಮಾತಾ ವದತಿ-,
    ಮಮ ಪುತ್ರೀ ಸುಖಮಯ ವಸನೇ ನಿದ್ರಾಂ ಕರೋತಿ|
    ರೇ ವಾಯಸ! ಭವತಃ ಕರ್ಕಶಕಂಠಃ ಕರ್ಣ ಕಠೋರಂ ಭವತಿ| ಅತಃ ಅತ್ರ ಆಗತ್ಯಾ ಕಾ ಕಾ ಇತಿ ನ ರೋದತು|
    ರೇ ಚೋರ ಬಿಡಾಲ| ಮಮ ಪುತ್ರೀ ದುಗ್ಧಂ ಸ್ವೀಕೃತ್ಯಾ ನಿದ್ರಾಂ ಕರೋತಿ| ಅತಃ ಮಮ ಪುರತಃ ಆಗತ್ಯಾ ಮ್ಯಾಂ ಮ್ಯಾಂ ನ ವದತು|
    ರೇ ಶುನಕ ಮಾ ಭಷತು |ರೇ ಮಷಕ ಭವಾನ್ ನ ಗಾಯತು| ಮಮ ಸುದತೀ ಸುಮುಖೀ ಪುತ್ರೀ ಸುಂದರ ಶಯನೇ ನಿದ್ರಾಂ ಕರೋತಿ|
    ***
    ಶಾಂತಾ ಕ್ಲಾಂತಾ ಪುನರಣುನೀತಾ-ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ಕಃ ಅರ್ಥಃ
    ನಿತ್ತ ಮುಕ್ತ ಸೇವಿತ ದುಗ್ಧ- ಅತ್ರ ದುಗ್ಧ ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ಕ್ಶೀರಂ ಇತಿ ಅಹಂ ಜಾನಾಮಿ ಪರಂತು ನಿತ್ತ ಮುಕ್ತ ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ಕಃ

    • ಭವಾನ್ ಗಾನಸ್ಯ್ ಅರ್ಥಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಜಾನಾತಿ| ಏತತ್ ಉತ್ತಮಮ್|
      {ಕರ್ಕಶಕಂಠಃ ಕರ್ಣ ಕಠೋರಂ} ಕರ್ಕಶಕಂಠಃ ಕರ್ಣಕಠೋರಃ

      ಆಗತ್ಯಾ – ಆಗತ್ಯ
      ಸ್ವೀಕೃತ್ಯಾ – ಸ್ವೀಕೃತ್ಯ

      {ಶಾಂತಾ ಕ್ಲಾಂತಾ ಪುನರಣುನೀತಾ} ಶಾಂತಾ ಕ್ಲಾಂತಾ ಪುನಃ+ಅನುನೀತಾ
      `ಶಾಂತಾ’ ಇತ್ಯಸ್ಯ ಅರ್ಥಂ ಭವಾನ್ ಜಾನಾತಿ |
      ಕ್ಲಾಂತಾ = ಬಚ್ಚಿದ
      ಪುತ್ರೀ ಕ್ಲಾಂತಾ ಆಸೀತ್ | ಅತಃ ಮಾತಾ ತಾಮ್ `ಅನುನಯತಿ’
      ಅನುನಯಃ = ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡುವದು, `ನೈಸು’ ಮಾಡುವದು!
      ಅನುನೀತಾ = ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳಾಗಿ

      {ನಿತ್ತ ಮುಕ್ತ ಸೇವಿತ ದುಗ್ಧ}
      ತತ್ ತಥಾ ನಾಸ್ತಿ ಶ್ರಿಮನ್!
      “ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ಮುಗ್ಧಾ ಸೇವಿತದುಗ್ಧಾ” ಇತಿ ಅಸ್ತಿ ಕಿಲ?

      ಸುಖಮಯ ವಸನೇ — ಸುಖಮಯವಸನೇ
      ಸುಂದರ ಶಯನೇ — ಸುಂದರಶಯನೇ

Leave a Reply

 ಕನ್ನಡ - ಇಂಗ್ಳೀಶ್ ಬದಲುಸೆಕ್ಕಾರೆ ಈ ಸುಚ್ಚು ಒತ್ತಿ | Ctrl+G to toggle between Kannada - English

Your email address will not be published. Required fields are marked *