ಮನೆ ನೆಡೆಶುತ್ತ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕೊ ’ಹೇಮಾರ್ಸಿ’ ಮಡಗುದು..

June 10, 2011 ರ 12:00 amಗೆ ನಮ್ಮ ಬರದ್ದು, ಇದುವರೆಗೆ 70 ಒಪ್ಪಂಗೊ.

ಸಣ್ಣಸಂಕೊಲೆ(shortlink):

ಶುದ್ದಿಯ ಪ್ರಿಂಟು ಮಾಡ್ಳೆ ಇಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ ಶುದ್ದಿಯ ಪ್ರಿಂಟು ಮಾಡ್ಳೆ ಇಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ  

ನೂರಾರು ನಮುನೆಯ ಮರಂಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳುದ ವಾರ ಮಾತಾಡಿತ್ತು.
ತೊಟ್ಟೆಲಿ ಸಿಕ್ಕುತ್ತ ಯೇವದೋ ಹಸುರು ಕಾಟು ಸೆಸಿಯ ಬದಲಿಂಗೆ ನಮ್ಮಲ್ಲೇ, ನಮ್ಮ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲೇ ಇದ್ದಿದ್ದ ’ಕಾಡುಮರಂಗಳ’ ಒಳಿಶಿ ಬೆಳೆಶೇಕು – ಹೇಳ್ತರ ಎಲ್ಲೋರುದೇ ಹೇಳಿಗೊಂಡಿದವು.

ಮದಲಿಂಗೆ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಚಳಿ-ಮಳೆ-ಸೆಕೆ ಅಕ್ಕು. ಮಳೆಗಾಲ- ಚಳಿಗಾಲ –ಸೆಕೆಗಾಲ ಚಕ್ರ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿರುಗಿಂಡಿದ್ದತ್ತು.
ಮಳೆಗಾಲ ಹೇಳಿತ್ತುಕಂಡ್ರೆ – ಪತ್ನಾಜೆ ಹೊತ್ತಿಂಗೆ ಹಿಡುದರೆ ದೀಪಾವಳೆ ಒರೆಂಗೂ ಇಕ್ಕು. ಒಂದರಿ ಹಿಡುದ ಮಳೆ ಹತ್ತು-ಹದ್ನೈದು ದಿನ ಆದರೂ ಬಿಡ.
ಹನಿ ಕಡಿಯದ್ದೆ ಬಂದುಗೊಂಡೇ ಇದ್ದತ್ತಡ.
ಅಂಬಗ ಕಾಡು ಧಾರಾಳ ಇದ್ದದೇ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ – ಹೇಳುಗು ಮಾಷ್ಟ್ರುಮಾವ°.

~

ಯೇನಂಕೂಡ್ಳಿಲಿ ಮಾಡಿದ ಹಪ್ಪಳ. ಈ ಸರ್ತಿ ಹೇಮಾರ್ಸಿ ಮಡಗಿದ್ದವಡ. ಆಟಿಲಿ ಹೋಪನೋ? :-)

ಕಳುದವಾರ ಶುದ್ದಿ ಮಾತಾಡುವಗ ಬೈಲಿಲಿ ಬೆಶಿಲಿತ್ತು! ಈಗ ನೋಡಿಗೊಂಡಿದ್ದ ಹಾಂಗೇ ಮಳೆಗಾಲ ಬಂದೂ ಬಿಟ್ಟತ್ತು.
ಧಾರಾಧಾರೆಯಾಗಿ ಮಳೆ ಜೆಪ್ಪುತ್ತರಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕಂತಿರೆ ಕರೆಂಟಿರ!
’ಶೋಬಕ್ಕ° ಸಮಗಟ್ಟು ಕರೆಂಟು ಕೊಡ್ತಿಲ್ಲೆ’ ಹೇಳಿ ಅಜ್ಜಕಾನಬಾವ ಗುಣಾಜೆಕುಂಞಿಯ ಹತ್ತರೆ ದೂರುಕೊಟ್ಟಿದನಾಡ. ಎಂತಾವುತ್ತು ನೋಡೇಕಟ್ಟೆ! 😉
ಅದಿರಳಿ.
~
ನಮ್ಮೋರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ – ರೂಪತ್ತೆಯ ಮನೆಯ ಹಾಂಗಿಪ್ಪ ಒಂದೊಂದರ ಬಿಟ್ಟು – ಬಾಕಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕೆಯುದೇ ಅಡಿಗೆ ಕಾರ್ಯ ಎಲ್ಲ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕಳದ್ದೇ!
ಹೇಳಿರೆ – ಬೇಶಿ ಬಳುಸುದು ಮಾಂತ್ರ ಅಲ್ಲ, ಒಳಾಣ ಸಮಗ್ರ ಜೆಬಾಬ್ದಾರಿದೇ ಬತ್ತು.

ಇಂತಾ ದಿನ ಅಕ್ಕಿ ತಂದದು – ಇನ್ನು ಇಂತಿಷ್ಟು ಮೆಣಸು ಇದ್ದು – ಉದ್ದಿನಬೇಳೆ ಇನ್ನಾಣ ಸರ್ತಿಗೆ ದಕ್ಕಿತ ಇಪ್ಪದಷ್ಟೇ – ಇಂದು ಮೇಲಾರ ಮಾಡಿದ ಲೆಕ್ಕಲ್ಲಿ ನಾಳೆ ಬೋಳು ಕೊದಿಲು – ಬಪ್ಪ ಶೆನಿವಾರಕ್ಕೆ ತುಪ್ಪ ಕಾಸಲಕ್ಕು – ಎರಡುಕಟ್ಟ ಹಪ್ಪಳ ನೆರಕರೆಅಕ್ಕಂಗೆ ಕೊಡೆಕ್ಕು – ಕೆಲಸದ ಹೆಣ್ಣಿನತ್ರೆ ಗೊಂಪಿನ ಸೊಪ್ಪು ತಪ್ಪಲೆ ಹೇಳೆಕ್ಕು – ಬಳ್ಳಿಲಿ ಅಳತ್ತೊಂಡೆ ಮೇಲಾರಕ್ಕೆ ದಕ್ಕಿತ ಇಲ್ಲೆ, ಕೊದಿಲು ಮಾಡ್ಳಕ್ಕಷ್ಟೆ – ನಾಳ್ದು ಪುಳ್ಳಿ ಬತ್ತ, ಅವ ಹಾಲುಂಬದು – ಹೀಂಗಿಪ್ಪ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಎಷ್ಟೋ ಗಮನಂಗೊ ಮನೆ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕೊಗೆ ಇರೆಕ್ಕು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಇರ್ತು.
ಅಂಬಗ ಇದರ ಎಲ್ಲ ಮನಸ್ಸಿಲಿ ಮಡಿಕ್ಕೊಳೆಕ್ಕಾರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೆವಸ್ತೆ ಬೇಡದೋ? ಆ ವೆವಸ್ತೆ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕಳ ನೆತ್ತರಿಲಿ ಇರ್ತು.
ಅಪ್ಪು, ಅದೆಲ್ಲ ಅಭ್ಯಾಸ ಆಗಿ ಬಪ್ಪದು ಮನೆ ಸಂಸ್ಕಾರಲ್ಲಿ.

ಹಾಂಗೆ ನೋಡಿತ್ತುಕಂಡ್ರೆ “ಮನೆಹೆಮ್ಮಕ್ಕೊ” ಹೇಳಿ ಆಯೆಕ್ಕಾರೆ ಇದೆಲ್ಲ ಗೊಂತಿರೆಕ್ಕಷ್ಟೆ!
~
ಈಗಾಣ ಬೆಶಿಲು ಕಾಲ ಹೋಗಿ ಮಳೆಗಾಲ ಸುರು ಆವುತ್ತ ಸಮೆಯಲ್ಲಿ – ಬೈಲಿಲಿ ಮನೆಹೆಮ್ಮಕ್ಕೊ ಬಯಂಕರ ಅಂಬೇರ್ಪು.
ಹಳ್ಳಿಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಹೆಮ್ಮಕ್ಕೊಗೆ ಈ ಸಮೆಯಲ್ಲಿ ಎಂತಕೂ ಪುರುಸೋತಿರ!
ಅದೇ ನೋಡಿ ನಿಂಗೊ – ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಜೆಂಬ್ರಂಗೊ ಇದ್ದರೂ ಪಾತಿ ಅತ್ತೆಯ ಜಾಸ್ತಿ ಕಂಡಿದೇ ಇಲ್ಲೆ. ಅಪುರೂಪಕ್ಕೆ, ಕಳೀಯಬಾರದ್ದ ಜೆಂಬ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದ್ದು ಬಿಟ್ರೆ, ಒಳುದಲ್ಲಿಂಗೆ ರಂಗಮಾವನನ್ನೇ ಕಳುಸಿ ಸುದಾರುಸಿದ್ದವು, ಅಲ್ಲದೋ?
ಮಳೆಗಾಲ ಎದುರು ಬಂತಲ್ಲದೋ – ಹೇಮಾರ್ಸಿ ಮಡುಗುದರ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋರುದೇ ಅಂಬೆರ್ಪು! ಹೇಮಾರ್ಸುದೋ – ಹಾಂಗೆ ಹೇಳಿತ್ತುಕಂಡ್ರೆ ಎಂತರ?
~

ಹೇಮಾರ್ಸುದು – ಹೇಳಿರೆ ಆರುಸಿ ಮಡುಗುತ್ತದು ಹೇಳಿ ಅರ್ತವೋ ಏನೋ, ಉಮ್ಮಪ್ಪ.
ಶಬ್ದಾರ್ಥ ಒಪ್ಪಣ್ಣಂಗೆ ಸರೀ ಅರಡಿಯ, ಧ್ವನ್ಯಾರ್ಥ ಗೊಂತಕ್ಕಷ್ಟೆ! – ಸಂಗ್ರಹಮಾಡ್ತದು ಹೇಳ್ತ ಅರ್ತಲ್ಲಿ ಹಾಂಗೆ ಹೇಳುಗು.
ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಆಹಾರವಸ್ತುಗೊ, ನೆಟ್ಟಿಬಿತ್ತುಗೊ, ಹಪ್ಪಳ-ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗೊ, ತಂಬುಳಿಗಿಪ್ಪದರ ಎಲ್ಲ ಮಳೆಹಿಡಿವ ಮದಲೇ ಸಂಗ್ರಹಮಾಡಿ ಮಡಗುತ್ತದರ “ಹೇಮಾರ್ಸಿ ಮಡುಗುದು” ಹೇಳುಗು.

ಹೇಮಾರ್ಸಿ ಮಡಗುತ್ತದಕ್ಕೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮಾಚಾರಂಗೊ ಇತ್ತು.
ಮದಲಾಣ ಕಾಲಲ್ಲಿ, ತಿಂಗಳುಗಟ್ಳೆ ಮಳೆಗಾಲ ಇಕ್ಕು, ಅಲ್ಲದೋ? ಹಾಳಪ್ಪಲಾಗ, ಸುರಿವಲಾಗ, ಕೊಳವಲಾಗ!
ಬೇಸಗೆ ಸುರು ಆದರೆ ಸರಿ, ಹೇಮಾರ್ಸಿ ಮಡುಗಾಣ ಸುರು. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಾಳಾಗದ್ದೆ ಒಳಿಯೇಕಾರೆ ಬಂದವಸ್ತಿಲಿ ಇರೇಕು.
ಬೇರೆಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳ ಬೇರೆಬೇರೆ ವಿಧಾನಲ್ಲಿ ಹೇಮಾರ್ಸು ಮಡಗ್ಗು.  ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಡಗುತ್ತ ವಸ್ತುಗಳ, ವಿಧಾನಂಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಜ್ಜ ಮಾತಾಡುವನೋ?
~

ಮಾಷ್ಟ್ರುಮಾವಂಗೆ ಎಲೆತಿನ್ನದ್ದೆ ಕಳೀಯ.
ಅದು ಮಳೆಗಾಲ ಆಗಲಿ, ಸೆಕೆಗಾಲ ಆಗಲಿ, ಹರಿವಾಣ ಹತ್ತರೆ ಬೇಕೇಬೇಕು!
ನೆಡುಮಳೆಗಾಲ ಎಲೆತಿನ್ನೇಕಾರೆ ಅಡಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಿಂದ? ಹಾಂ, ಅದಕ್ಕೂ ಪಿರಿ ಇದ್ದು
– ಲಾಯಿಕದ ಹಣ್ಣಡಕ್ಕೆಗಳ ಒಂದು ಮಣ್ಣಳಗೆಲಿ ಹಾಕಿ, ಬಾಯಿಪೂಜ ನೀರು ಹಾಕಿ ಮಡಗ್ಗು!
ನೀರಿಲಿ ಇರ್ತ ಅಡಕ್ಕೆಗೆ – ನೀರಡಕ್ಕೆ ಹೇಳುಗು.
ಕೆಂಪು ಹಣ್ಣಡಕ್ಕೆಯ ಹೆರಾಣ ಚೋಲಿ ಒಂದರಿಯಾಣದ್ದು ಕೊಳದಪ್ಪಗ ಬಯಾನಕದ ವಾಸನೆ ಬಕ್ಕು.
ನೆಡುಮಳೆಗಾಲ ಅದರ್ಲಿ ನುಸಿ ಮೊಟ್ಟೆಮಡಗಿ, ಹುಳುಗಳೂ ಇರ್ತು.  ಸಣ್ಣ ಇಪ್ಪಗ – ಆ ಹುಳುಗಳ ಚುರ್ಕುತನವ ಕಂಡು ಕೊಶಿಪಡುದೇ ಒಂದು ಆಟ!
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಆದರೂ, ಒಳಾಣ ಅಡಕ್ಕಗೆ ಎಂತದೂ ಆಗಿರ್ತಿಲ್ಲೇಡ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಆ ರಕ್ಷಣೆ ಅಡಕ್ಕೆಲೇ ಇರ್ತಿದಾ!
~

ಬೇಸಗೆಲಿ ಗೊನೆ ಕಡುದ ಬಾಳೆಸೆಸಿ ಇಲ್ಲೆಯೋ, ಆ ಇಡೀ ಸೆಸಿಯ ಚೊಲ್ಲಿ (ಸೊಲುದು) ಜಾಲಿಲಿಡೀ ಮಡಗ್ಗು.
ಬಿಂಗಿಮಕ್ಕೊ ಅದರ ದಂಡಿನ ಹಿಡುದು ಟ್ಯೂಬುಲೈಟು – ಹೇಳಿಗೊಂಡು ಆಟ ಆಡುಗಿದಾ!
ಎರಡುವಾರದ ಕಾರಬೆಶಿಲಿಂಗೆ ಬಾಳೆಚೋಲಿಗೊ ಲಾಯಿಕಂಗೆ ಒಣಗಿ ಹಗೂರದ ನಾರು ಅಕ್ಕು.
ಅದರ ಸಪೂರಕ್ಕೆ ಬಿಡುಸಿರೆ ಅದುವೇ “ಬಾಳೆಬಳ್ಳಿ”.ಬಂಡಾಡಿಅಜ್ಜಿ ಇದನ್ನೇ ಕಟ್ಟಕಟ್ಟಿ ಮಡಗ್ಗು, ಮಳೆಗಾಲಲ್ಲಿ ಎಂತಾರು ಕಟ್ಳೆ ಬೇಕಾವುತ್ತು – ಹೇಳಿಗೊಂಡು.
~
ಅಡಕ್ಕೆತೋಟಲ್ಲಿ ಬೀಳ್ತ ಸೋಗೆ ಇದ್ದಲ್ಲದೋ – ಅದರ ಅಂತೇ ಬಿಡವು.
ಗೆನಾ ಸೋಗೆಗಳ ತಂದು ಒಂದೊಂದೇ ಕಡ್ಡಿಗಳ ಬಿಡುಸುಗು ಅಜ್ಯಕ್ಕೊ.
ಕಡ್ಡಿಕಡ್ಡಿ ಸೇರಿಪ್ಪಗ ಆತಿಲ್ಯೋ ಹಿಡಿಸುಡೀ – ನೆಗೆಮಾಣಿಯ ಪದ್ಯ ಒಂದಿದ್ದು.
ಹಾಂಗೆ ಹಿಡಿಸುಡಿಗಳ ಕಟ್ಟಕಟ್ಟಿ ಅಟ್ಟಲ್ಲಿ ಮಡಗಿರೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಪ್ಪಗ ಒಂದೊಂದೇ ಹೆರಬಕ್ಕು.
~
ಸೋಗೆಲಿರ್ತ ಹಾಳೆಗೊಕ್ಕೆ ಎಂತ ಗೆತಿ?
ಗೆನಾ ಹಾಳೆಗಳ ನಾರಿಗೆ ತೆಗದು, ಹದಾಕೆ ಒಣಗುಸಿ, ಕಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿ ಮಡಗಿರೆ – ನಾನಾ ನಮುನೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾವುತ್ತು.
ಅಡಕ್ಕೆ ಹಾಳೆಯ ಬಹು ಉಪಯೋಗಂಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಒಂದು ಶುದ್ದಿ ಮಾತಾಡಿದ್ದು ನಾವು, ಗೊಂತಿದ್ದನ್ನೇ?
~

ಬೇಸಗೆಲಿ ಅಡಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದವಲ್ಲದೋ, ಮಾವ – ಆ ಅಡಕ್ಕೆಯ ಚೋಲಿಯ ಅಂತೇ ಇಡ್ಕಲಿಲ್ಲೆ.
ಒಟ್ಟೆ ಗೋಣಿಲಿ ತುಂಬುಸಿ, ಸೌದಿ ಕೊಟ್ಟಗೆಲಿ ಮಡಗ್ಗು. ಆಟಿಲಿ ನುಸಿಉಪದ್ರ ಜೋರಪ್ಪಗ ಬಾಯಡೆಗೆ ಕೆಂಡಹಾಕಿ, ಹೊಗೆ ಹಾಕಲೆ ಬೇಕು- ಹೇಳಿಗೊಂಡು.
ತೆಂಗಿನಚೋಲಿಯೂ ಹಾಂಗೇ, ಗೋಣಿಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಮಡಗಿದ್ದರ್ಲಿ, ಮಳೆಗಾಲ ಬೆಶಿನೀರಿಂಗೆ ಕಿಚ್ಚಾಕಲೆ ಹೇಳಿಮಾಡುಸಿದ್ದು.

ತೆಂಗಿನ ಸರ್ವಾಂಗವೂ ಉಪಕಾರಿಯೇ.
ಹಾಂಗಾಗಿ, ನಾರು, ಸಾಲಿಗ, ಕೊತ್ತಳಿಂಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಯಿಶಿ ಮಡುಗಲೂ ಇದ್ದಿದಾ.
ಮಸಿಪಾತ್ರ ತಿಕ್ಕಲೆ ಕಾಯಿಸುಗುಡು ಬೇಕೇಬೇಕು.
~
ಕೊತ್ತಳಿಂಗೆ ಒಯಿಶಿ ಮಡುಗುತ್ತಲ್ಲೇ ಸೌದಿಯೂ ಓಯಿಶುಗು. ಅದುವೇ ಸೌದಿ ಕೊಟ್ಟಗೆ.
ಸೌದಿ ಅಡಿಲಿ ಎಲಿ ಓಡಿಂಡಿಕ್ಕು. ಎಲಿ ತಿಂಬಲೆ ಜಂತುಗೊ, ಕೇರೆಗೊ ಬಂದೇ ಬಕ್ಕು. ಹಾಂಗಾಗಿ ಸೌದಿಕೊಟ್ಟಗೆಯ ಮನೆಂದ ರಜ ದೂರಲ್ಲೇ ಕಟ್ಟುಗು.
~

ಬೆದುರೋ, ಓಟೆಬೆದ್ರೋ ಮಣ್ಣ ಇದ್ದರೆ ಅದರ ಎರಡು ಗೆಂಟಿನ ಉದ್ದಕೆ ತುಂಡುಮಾಡುಗು.
ಕಡೆಗಿಂಟಿನ ಹಿಡುದು, ಇನ್ನೊಂದು ಗೆಂಟಿನ ಹತ್ತರೆ ತುಂಡುಮಾಡಿರೆ ಬುತ್ತಿಪಾತ್ರದ ಹಾಂಗೆ ಮಾಡ್ಳಾವುತ್ತು. ಕೊಡಿಗೆಂಟನ್ನೇ ಮುಚ್ಚಲು ಮಾಡ್ಳೆ ಬೈಲಿನ ಮಾವಂದ್ರಿಂಗೆ ಅರಡಿಗು.
ಓಪಾಸನದ ಅಂಡೆ ನೋಡಿ ಗುರ್ತ ಇದ್ದಲ್ಲದೋ? ಅದೇ ನಮುನೆಗೆ. ಈ ನಮುನೆ ಓಟೆಗೊ ಬೇರೆಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಶ್ಚಂಗೆ ತುಂಬುಸಿ ಮಡಗಲೆ ಉಪಯೋಗಿ.
~
ಒರಿಶಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸರ್ತಿ ನೆಟ್ಟಿಕಾಯಿ ಮಾಡ್ಳಾವುತ್ತು.
ಮಳೆಗಾಲ ಕನ್ನೆತಿಂಗಳಿಲಿ –  ಒಂದರಿ, ಬೇಸಗೆಲಿ  ಒಂದರಿ.
ಒಂದರಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅದರ ಬಿತ್ತುಗಳ ತೆಗದು ಮಡುಗೇಕು, ಮತ್ತಾಣದ್ದಕ್ಕೆ.
ಬೆಂಡೆಸಾಲಿನ ಗೆನಾಸೆಸಿಲಿ ಆದ ಗೆನಾ ಕಾಯಿಯ ಕೊಯ್ಯದ್ದೇ ಬೆಳದು ಒಣಗುಲೆ ಬಿಡುಗು.
ಒಣಗಿದ ಬೆಂಡೆಯ ಕೊಯಿದು, ಬೆಳಿನೂಲಿನ ಲಾಯಿಕಕ್ಕೆ ಸುಂದಿ, ನಾಕು ಬೆಶಿಲಿಂಗೆ ಒಣಗುಸಿ ತೆಗದು ಮಡಗ್ಗು.
ಸೌತ್ತೆ, ಚೆಕ್ಕರ್ಪೆ, ಕುಂಬ್ಳ, ಚೀನಿ, ಹರುವೆ,  – ಹೀಂಗಿರ್ತ ನೆಟ್ಟಿಬಿತ್ತುಗಳ – ಆಗ ಹೇಳಿದ ಬೆದುರುಪಾತ್ರೆಲಿ ಬೆಶ್ಚಂಗೆ ಮಡಗ್ಗು.
ಈಗೀಗ ತೊಟ್ಟೆಲಿ ಬೆಶ್ಚಂಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಷ್ಟೀಲಿಂದೋ, ಕೀಜಿದೋ ಪಾತ್ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲು ಹಾಕಿ ಮಡಗ್ಗು.
ಬೇಕಪ್ಪಗ ತೆಗದು, ಬಿತ್ತು ಹಾಕುಗು.
ಪ್ರತಿ ಬೆಳೆಲಿಯೂ, ಇನ್ನಾಣ ಸರ್ತಿಯಾಣ ಬೆಳಗಿಪ್ಪ ಬಿತ್ತಿನ ತೆಗದು ಮಡುಗಲೆ ಮರೆಯವು.
~

ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಆದ “ಭತ್ತ”ವ ಮದಲಿಂಗೆ ಮುಡಿಕಟ್ಟಿ ಮಡಗ್ಗು.
ನಲುವತ್ತೆರಡು ಸೇರು ಬತ್ತವ ಬೆಳುಲಿನ ಬಳ್ಳಿಲಿ ಸುಂದಿಸುಂದಿ – ಗಾಳಿಯೂ ಹೋಗದ್ದ ಹಾಂಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತವಲ್ಲದೋ – ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮೆಚ್ಚೇಕಾದ್ದೇ.
ಈಗಾಣೋರಿಂಗೆ ಈ ಕಲೆ ಅರಡಿಗೋ?

~

ಹಪ್ಪಳ ಮಾಡಿ ಮಡುಗುತ್ತದು ಗೊಂತಿದ್ದನ್ನೇ?
ಹಲಸಿನ ಕಾಯಿ ಬೆಳದ್ದರ ಕೊರದು – ಸೆಕೆಗೆಬೇಶಿ – ಕಡದು – ಉಂಡೆಮಾಡಿ – ಉರೂಟಿಂಗೆ ಒತ್ತಿ – ಹುಲ್ಲಸೆಲಿ ಒಸ್ಸಿ – ಬೆಶಿಲಿಂಗೆ ಒಣಗುಸುಗು.
ಒಂದು ವಾರದ ಪಷ್ಟ್ಳಾಸು ಬೆಶಿಲು ಸಿಕ್ಕಿರೆ ಹಲಸಿನ ಹಪ್ಪಳ ಒಣಗಿ ತೆಯಾರು!
ಕಡವಗ ರಜ್ಜ ಮೆಣಸೋ – ಕೊತ್ತಂಬರಿಯೋ ಮಣ್ಣ ಸೇರುಸಿರೆ ಕಾರ-ಮಸಾಲೆಯ ಹಪ್ಪಳವೂ ಮಾಡ್ಳಾವುತ್ತು.
ಸಮಕ್ಕೆ ಒಣಗಿದ್ದರ ಒಂದು ಇರುಳು ತಂಪಿಂಗೆ ದೇವರೊಳ ಮಡಗಿರೆ ಕಟ್ಟಕಟ್ಳೆ ರಜ್ಜ ಞಾಣಿ ಸಿಕ್ಕುಗಿದಾ.
ಇಪ್ಪತ್ತೈದು-ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಹಪ್ಪಳವ ಲೆಕ್ಕಮಾಡಿ, ಬಾಳೆಬಳ್ಳಿಲಿ ಕಟ್ಟಕಟ್ಟಿ ಮಡಗಿರೆ, ಹಂಚುತ್ತೋರಿಂಗೆಲ್ಲ ಹಂಚಿ, ಒಳುದ್ದರ ತೆಗದು ಮಡಗ್ಗು.
ಆಟಿ ತಿಂಗಳ ಮಳಗೆ ಒಂದೊಂದೇ ಕಟ್ಟ ಬಿಡುಸಿ ಹೊರುದು, ಕಾಯಿಸುಳಿಯ ಒಟ್ಟಿಂಗೆ ಕೊಟ್ರೆ, ಮುಗುದ್ದೇ ಗೊಂತಾಗ!
~

ಹೀಂಗೆ ಹಲಸಿನಕಾಯಿ ಕೊರವಗ ಸಿಕ್ಕುತ್ತ ಬೇಳೆಗೊ ಇಲ್ಲೆಯೋ – ಇದನ್ನೂ ಅಂತೇ ಬಿಡವು.
ಉಪ್ಪುನೀರು ಕೊಟ್ಟು , ಬೇಶಿ ಶಾಂತಾಣಿ ಮಾಡುಗು, ಶಾಂತತ್ತೆ! :-)
ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದ್ದೆ, ಹಸಿಬೇಳೆಯನ್ನೂ ತೆಗದು ಮಡಗ್ಗು. ಅಂತೇ ಮಡಗಿರೆ ಒಂದೋ ಹುಟ್ಟುಗು, ಅಲ್ಲದ್ದರೆ ಒಳ ಹಾಳಕ್ಕು.
ಅದಕ್ಕೆ, ಬೇಳಗೆ ಮಣ್ಣು ಉದ್ದಿ ಮಡಗ್ಗು. ಹಸಿ ಕೆಂಪುಮಣ್ಣು ರಜ ಉದ್ದಿಯಪ್ಪಗ ಸಣ್ಣ ಬೇಳೆಯೂ ದೊಡ್ಡ ಕಾಂಗಲ್ಲದೋ – ಹಾಂಗೆ, ಬೈಲಿಲಿ ಆರಾರು ತೋರ ಆದರೆ “ಬೇಳಗೆ ಮಣ್ಣುದ್ದಿದ ಹಾಂಗೆ ಆಯಿದ” ಹೇಳುಗು!
ನಿಂಗೊಗೂ ಆರಾರು ಹೇಳಿದ್ದವೋ? ಹು ಹು! 😉
~
ಹಲಸಿನ ಕಾಯಿ ಸೊಳೆಯ ಹಾಂಗೇ ಉಪ್ಪಿಲಿ ಹಾಕಿ ಮಡಗ್ಗು.
ಉಪ್ಪುನೀರಿಲಿ ಇರ್ತ ಸೊಳಗೆ “ನೀರುಸೊಳೆ” ಅತವಾ “ಉಪ್ಪಿನಸೊಳೆ” ಹೇಳಿಯೂ ಹೇಳುಗು.
ಇದು ನೆಡುಮಳೆಗಾಲಲ್ಲಿ ಸೊಳೆಬೆಂದಿಗೋ, ಉಂಡ್ಳಕಾಳಿಂಗೋ ಮಣ್ಣ ಬೇಕೇ ಬೇಕು.
ಹಾಂ, ಉಂಡ್ಳಕಾಳಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬಂಡಾಡಿಅಜ್ಜಿ  ಹೇಳಿದ ಶುದ್ದಿ ಕೇಳಿದ್ದಿರಲ್ಲದೋ? (ಸಂಕೊಲೆ)

~
ಹಲಸಿನ ಸೊಳೆಯ ಹಾಕಿ ತೆಗದು ಮಡಗಿದ ನಮುನೆಲೇ – ನೆಕ್ಕರೆ ಮಾವಿನಕಾಯಿಯನ್ನೂ ತೆಗದು ಮಡಗ್ಗು.
ನೀರುಮಾವಿನಕಾಯಿ” ಹೇಳುಗು.
ನೀರುಮಾವಿನಕಾಯಿ ಗೊಜ್ಜಿಯ ರುಚಿ ಗೊಂತಿದ್ದವಂಗೆ ಬಾಯಿಲಿ ನೀರು ಬಾರದ್ದೆ ಇಕ್ಕೋ? :-)

~
ಕಾಟುಮಾವಿನ ಮೆಡಿಯ ಸಾಸಮೆ-ಮೆಣಸಿನ ಅರಪ್ಪಿಲಿ ಅದ್ದಿ “ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ” ಹಾಕುದರ ಗೊಂತಿಪ್ಪಲೇ ಬೇಕು.
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುವಗ ಅದೊಂದು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗದ್ದೆ ಹೇಳಿದ್ದಷ್ಟೆ. ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಗುರ್ತ ಇಲ್ಲದ್ದೋನು ಬೈಲಿಲಿ ಇರವು! :-)
ಕಾಟುಮಾವಿನ ಮೆಡಿಯ ಹಾಂಗೇ ಸುಮಾರು ಬಗೆ ಇದ್ದು, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಹಾಕಲೆ.
ಮುಂಡಿಂದ ಹಿಡುದು, ಬೇಶಿದ ಕೆತ್ತೆ, ನಿಂಬೆಹುಳಿ, ಕರಂಡೆ, ಅಂಬಟೆ, ಬೀಂಪುಳಿ – ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವಾರು ತರಕಾರಿ ವೈವಿಧ್ಯಂಗೊ. ಯೇವದಾರು ಒಂದು ಸಿಕ್ಕದ್ದರೂ, ’ಚೆ – ಈ ಒರಿಶ ಅದೊಂದು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲೆ’ ಹೇಳಿ ಬಪ್ಪೊರಿಶ ಒರೆಂಗೊ ಬೇಜಾರ ಇದ್ದೇ ಇಕ್ಕು, ಬಂಡಾಡಿ ಅಜ್ಜಿಗೆ!
ಚೂರಿಬೈಲು ದೀಪಕ್ಕನ ಹತ್ತರೆಕೇಳಿರೆ ಚೀಪೆಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಹಾಕುತ್ಸು ಹೇಂಗೆ-  ಹೇಳಿಯೂ ಹೇಳುಗು. ಅದಿರಳಿ.
~

ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಗೊಜ್ಜಿ ಬೇಸಗೆಲಿ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ.
ಆದರೆ, ಮಳೆಗಾಲವೂ ಗೊಜ್ಜಿ ಬೇಕು ಹೇಳಿ ಹಟಮಾಡಿರೆ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕೊ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಪದು?
ಅದಕ್ಕೇ “ಮಾಂಬಳ” ಇಪ್ಪದು.
ಬೇಸಗೆಲಿ ಬೀಳ್ತ ಕಾಟುಮಾವಿನಣ್ಣಿನ ಹೆರ್ಕಿ, ಮನಾರಕ್ಕೆ ಚೋಲಿಬಿಡುಸಿ, ಕಡದು, ಬತ್ತ ಎಸರಿನ ಕೆರಿಶಿಲಿ ಹಾಕಿದ ಬೆಳಿಒಸ್ತ್ರದ ಮೇಗೆ ಎರಗು.
ಉದಿಯಪ್ಪಗಳೇ ಇದರ ಮಾಡಿಕ್ಕಿ ಹಗಲಿನ ಬೆಶಿಲಿಂಗೆ ಒಣಗಲೆ ಮಡಗ್ಗು.
ಲೂಟಿಮಕ್ಕೊ ಹತ್ತರೆ ಇದ್ದರೆ ಒಣಗುಸುವಗ ರಜ್ಜ ನೋಡಿಗೊಳೇಕಾವುತ್ತು! 😉
ದಿನಾಗುಳೂ ಹಣ್ಣಿನ ಎಸರು ಸೇರುಸಿಗೊಂಡು, ಒಣಗುಸುಗು.  ಸರಾಗ ಮಾಡಿ ಒಂತಿಂಗಳಪ್ಪಗ ಇದೊಂದು ದಪ್ಪದ ಪದರ ಆವುತ್ತಿದಾ!
ಹಣ್ಣಿಂಗೊಂದು ರುಚಿ ಆದರೆ, ಹಣ್ಣಿನ ಎಸರು ಒಣಗಿಪ್ಪಗ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಬೇರೆಯೇ ಪರಿಮ್ಮಳ-ರುಚಿ ಬಂದಿರ್ತು.
ಮಾಂಬಳವ ತಗಡಿನ ಹಾಂಗೆ ತುಂಡುಸಿ, ಹಾಳೆಪಾತ್ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಜೆಂಗಲ್ಲಿ ಮಡಗ್ಗು ಪಾತಿಅತ್ತೆ.
ಲಾಯಿಕ ಕ್ರಮಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಮಾಂಬುಳ ಎಷ್ಟು ಸಮೆಯ ಆದರೂ ಹಾಳಾಗ!

ಬಂಡಾಡಿಅಜ್ಜಿ ಮೊನ್ನೆ ಮಾಂಬುಳದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಶುದ್ದಿ ಹೇಳಿದ್ದವು, ಇಲ್ಲಿದ್ದು.
ಹೇಳಿದಾಂಗೆ, ಕೇಜಿಮಾವನ ಗುರ್ತಲ್ಲಿ ಮಾಂಬುಳ ಕೊಡುದು ಇದ್ದಡ, ಬೈಲಿನೋರಿಂಗೆ ಬೇಕಾರೆ ಅವಕ್ಕೆ ಮಾತಾಡಿ. ಆತೋ?
~
ತಂಬುಳಿಗಳ ಉಂಡ್ರೆ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಒಳ್ಳೆದು.
ನಾನಾನಮುನೆ ತಂಬುಳಿಗೊ ಬೈಲಿಲಿ ಗೊಂತಿದ್ದು. ಆದರೆ ತಂಬುಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಹತ್ಯಾರುಗೊ ಎಲ್ಲ ಕಾಲಲ್ಲಿಯೂ ಸಿಕ್ಕ.
ಕೊಡಗಸನ ತಂಬುಳಿ – ಹೇಳಿ ಒಂದಿದ್ದಲ್ಲದೋ. ಪಾತಿಅತ್ತೆ ಮಳೆಗಾಲವೂ ಇದರ ಮಾಡುಗು.
ಹೇಂಗೆ? – ಕೊಡಗಸನ ಹೂಗಿನ ಲಾಯಿಕಂಗೆ ಒಣಗುಸಿ, ಹಾಳೆಪಾತ್ರಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಮಡಗ್ಗು.
ಬೇಕಪ್ಪಗ ತೆಗದು, ತುಪ್ಪಲ್ಲಿ ಹೊರುದು, ತಂಬುಳಿ ಮಾಡುಗು. ಯೇವ ಕಾಲಲ್ಲಿಯೂ ಅದರ ರುಚಿ ಹಾಂಗೇ ಇಕ್ಕು!

~

ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯ ಸೆಕೆಬರುಸಿ, ಬಿತ್ತುತೆಗದು, ಉಪ್ಪಾಕಿ ಕಡದು, ಒಡೆಯ ಹಾಂಗೆ ಹಸ್ಸಿ, ಬೆಶಿಲಿಂಗೆ ಒಣಗುಸಿರೆ “ನೆಲ್ಲಿಹಿಂಡಿ” ಆತು.
ಹಿಂಡಿ ಹೇಳಿದ ಕೂಡ್ಳೆ ಮೋರೆ ತಿರುಗುಸೇಡಿ, ಹಾಂ! ಎಳ್ಳಿಂಡಿ ಮೋಳಮ್ಮ ತಿಂಬಲಿಪ್ಪದು, ನೆಲ್ಲಿಂಡಿ ನವಗಿಪ್ಪದು. :-)
ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಇಲ್ಲದ್ದಕಾಲಲ್ಲಿಯೂ, ಇದು ಇರ್ತು; ತಂಬುಳಿ ಇತ್ಯಾದಿಗೊಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಪಷ್ಟಾವುತ್ತು.
ಹೊಟ್ಟೆ ವಿತ್ಯಾಸ ಆದಪ್ಪಗ ಮದ್ದಿಂಗೂ ಆವುತ್ತಡ, ಮಾಷ್ಟ್ರಮನೆಅತ್ತೆಗೆ ಅರಡಿಗು.

~
ಕಂಚುಳಿ ಇದ್ದಲ್ಲದೋ? – ಕಂಚುಹುಳಿ. ಅದರ ಚೋಲಿ ತಂಬುಳಿಗಾವುತ್ತು, ಗೊಂತಿದ್ದೋ?
ಕಂಚುಹುಳಿಯ ಚೋಲಿಯ ಲಾಯಿಕಂಗೆ ಒಣಗುಸಿ “ಕಂಚುಸಟ್ಟು” ಮಾಡಿ ತೆಗದು ಮಡಗ್ಗು.
ಮಳೆಗಾಲಲ್ಲಿ ಬೇಕಪ್ಪಗ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ.
~
ಉಂಡೆಹುಳಿಯ ತೆಳ್ಳಂಗೆ ಚಕ್ರದ ನಮುನೆಲಿ ಉರುಟಿಂಗೆ ಕೊರದು ಒಣಗುಸಿ ಮಡಗಿರೆ, ಅದುದೇ ತಂಬುಳಿಗಾವುತ್ತು.
ಹೀಂಗಿರ್ತದರ ತೆಗದು ಮಡುಗೇಕಾರೆ ಬಿಂಗಿಮಾಣಿಯ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರೂ ಸಾರ ಇಲ್ಲೆ, ತಿಂದು ಕಾಲಿ ಆಗ ಇದಾ! 😉
~

ಬೆಂದಿಗೆ ಹುಳಿ – ಬೇಕಲ್ಲದೋ?
ಬೇಸಗೆಲಿ ಮರಂದ ಬೀಳ್ತ ಓಟೆಹುಳಿಯ ಲಾಯಿಕಕ್ಕೆ ಹೆರ್ಕಿ, ಹುಳಿಬಿತ್ತಿನನ್ನೂ, ನಾರನ್ನೂ ಆದು ತೆಗದು, ರಜ ಉಪ್ಪುದೇ ಹಾಕಿ, ಉಂಡೆಕಟ್ಟುಗು.
ಈ ಹುಳಿ ಉಂಡೆಯ ಲಾಯಿಕಂಗೆ ಬೆಶಿಲಿಂಗೆ ಒಣಗುಸಿರೆ ಕರಿಬಣ್ಣದ ’ಹುಳಿ’ ಶೇಖರಣೆಮಾಡ್ಳೆ ತೆಯಾರು.
ಅಜ್ಯಕ್ಕೊಗೆ ಉಂಡೆಗಳ ನೆಂಟ್ರುಗೊಕ್ಕೆ ಹಂಚಿಹಂಚಿ ಮುಗಿಯ ಇದಾ!

ಹುಳಿ ದೊಡ್ಡವಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಸರಿ. ಆದರೆ ಹುಳಿಬಿತ್ತು?
ಅದು ಮಕ್ಕೊಗೆ ಶಾಲೆಸುರುಅಪ್ಪಗ ತೆಕ್ಕೊಂಡು ಹೋಪಲೆ! :-)
ಹುಳಿಬಿತ್ತಿನ ಹೊರುದು “ಪುಳಿಂಕೊಟೆ” ಆದ ಕೂಡ್ಳೇ ಆ ನಮುನೆ ಪರಿಮ್ಮಳದ ರುಚಿ ಬತ್ತು ಹೇಳಿ ಕಂಡುಹಿಡುದ ಮಹಾತ್ಮ ಆರಪ್ಪಾ?

~

ಗುಡ್ಡೆಲಿ ರಜ (ಗೇರು)ಬೀಜದ ಸೆಸಿ ಇದ್ದರೆ ಕೇಳೆಡ, ರಜ ಬೀಜವ ಲಾಯಿಕಕ್ಕೆ ಒಣಗುಸಿ ತೆಗದು ಮಡಗ್ಗು, ಮಳೆಗಾಲದ ಜಡಿಮಳೆಗೆ ಸುಟ್ಟಾಕಲೆ.
ತರವಾಡುಮನೆಲಿ ಸುಂದರಿಯ ಕೈಲಿ ಒಂದರಿ ಬೀಜ ಸುಟ್ಟಾಕುಸುಗು, ಆ ಸಮೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಮ್ಮಳ ಕೇಳಿ ನಮ್ಮ ಬೋಚಬಾವ ಓಡ್ಳಿದ್ದು ಪಾಪ!
ಕೆಲವು ಮನೆಲಿ ಸುಟ್ಟಾಕಿಯೇ ಮಡಗುತ್ತವು. ಹೀಂಗೆ ಮಡುಗುತ್ತರೆ ನೆಗೆಮಾಣಿಯ ಸಿಕ್ಕದ್ದ ನಮುನೆ ಎತ್ತರಲ್ಲಿ ಮಡಗೆಕ್ಕು.
ಪಾಚಕ್ಕೆಂತಾರು ಇದರ ಹಾಕಿರೆ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದ್ದೆ ಎರಡು ಸೌಟು ಜಾಸ್ತಿಯೇ ಹೊಡಗು ಸುಬಗಣ್ಣ!

~

ವಳಚ್ಚಲಿಲಿ ಒಂದು ಪುನರ್ಪುಳಿ ಸಿಸಿ ಇರದೋ?
ಅದರ್ಲಿ ಆವುತ್ತ ಪುನರ್ಪುಳಿಯ ಲಾಯ್ಕಲ್ಲಿ ಬಾಗಮಾಡಿ, ಬಿತ್ತು ತೆಗದು, ಓಡಿನೊಳಂಗೆ ರಜ ಸಕ್ಕರೆ ತುಂಬುಸಿ ಮಡಗಿ, ಬೆಶಿಲಿಲಿ ಒಣಗುಸುಗು.
ಹತ್ತು ಬೆಶಿಲು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೇ – ಜೇನದ ನಮುನೆ ಮಂದಕೆ ಜ್ಯೂಸು ಬಿಡುಗು.
ಇದು ಶರ್ಬತ್ತಿಂಗೋ, ಸಾರಿಂಗೋ – ಮಣ್ಣ ಅಕ್ಕಿದಾ.
ಆ ಓಡನ್ನೂ ತೆಗದು ಮಡಗ್ಗು. ಮಾಷ್ಟ್ರುಮಾವನ ಮಗಳು ಪುನರ್ಪುಳಿ ಓಡಿನ ಸಾರು ಮಾಡುಗು, ಹಂಡೆಹಂಡೆ! :-)
~
ಪರಂಗಿಚೆಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಊರಿಂಗೆ ತಂದದೇ ಪರೆಂಗಿಗೊ ಅಡ, ಮಾಷ್ಟ್ರುಮಾವ ಹೇಳುಗು.
ಆದರೆ ಈಗ ಅದು ಇದ್ದರೆ ಬಿಡವು ಬೈಲಿಲಿ!
ಅನನಾಸು ಒಂದು ಸಿಕ್ಕಿರೆ, ಲಾಯಿಕಲ್ಲಿ ಕೊರದು, ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಕಿ ಕಾಸುಗು.
ಶುಬತ್ತೆ ಅದರನ್ನೇ “ಜೇಮು” ಹೇಳ್ತದಡ. ದೋಸಗೆ ಕೂಡಿ ಉಂಬಲೆ ಪಷ್ಟಾವುತ್ತು. ಅಲ್ದೋ?
~

ನೊರೆಕ್ಕಾಯಿ ಅಪ್ಪ ಕಾಲಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೂ ಒಣಗುಸಿ ಮಡಿಕ್ಕೊಂಗು.
ನೀರಿಂಗೆ ಹಾಕಿ ತಿಕ್ಕಿರೆ ಲಾಇಕ ಒಸ್ತ್ರದ ನಮುನೆ ಅಕ್ಕಿದಾ – ಅದಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು.
ಮದಲಿಂಗೆ ಒಸ್ತ್ರ ಒಗವಗ ಸಾಬೊನಿನ ಬದಲಿಂಗೆ ಇದುವೇ ಆಗೆಡದೋ. ಅಷ್ಟು ಮಾಂತ್ರ ಅಲ್ಲ, ಜೆಂಬ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಪ ಮದಲು ಚಿನ್ನ ತೊಳವಲೂ ಇದೇ ನೊರೆಕ್ಕಾಯಿ.
~
ಗೆಣಮೆಣಸು ತೋಟಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೆ ಮನೆಯೋರಿಂಗೆ ಶೀತ ಬಾರಲೇ ಬಾರ!
ಕೇಜಿಗಟ್ಳೆ ಗೆಣೆಮೆಣಸಿನ ಪೇಟಗೆ ಕೊಟ್ರೂ, ಒಂದು ಸೇರು ತೆಗದು ಮಡಗಿಯೇ ಮಡಗ್ಗು. ದೊಂಡೆಬೇನೆ, ಮಳೆಗಾಲದ ಶೀತ – ಎಂತ ಇದ್ದರೂ, ಒಂದೊಂದು ಮುಷ್ಠಿ ಗುದ್ದಿ – ಕಷಾಯ ಮಾಡುಗಿದಾ!
ಇದರೊಟ್ಟಿಂಗೆ ಲವಂಗವನ್ನೂ, ಜಾಯಿಕಾಯಿಯನ್ನೂ – ತೆಗದು ಮಡಗ್ಗು.
ಎಂತಾರು ವಿಶಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾವುತ್ತು – ಹೇಳಿಗೊಂಡು.
ಜಾಯಿಕಾಯಿಯ ಚೋಲಿ ಪತ್ರೆಯ ಮಾಷ್ಟ್ರುಮಾವನ ಎಲೆತಟ್ಟಿಲಿ ರಜರಜವೇ ಕಾಂಬಲೆ ಸಿಕ್ಕುಗು!
ಇದರೊಟ್ಟಿಂಗೆ ಶುಂಟಿ, ಅರುಶಿನ ಕೊಂಬು – ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೆಗದುಮಡಗಿರೆ ಮದ್ದಿಂಗಕ್ಕು – ಹೇಳುಗು ಬಂಡಾಡಿ ಅಜ್ಜಿ.
~
ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅಪ್ಪ ಕಾಲಲ್ಲಿ ಬೆಶಿಲಿಂಗೆ ಒಣಗುಸುಗು.
ಪೇಟೆಲಿ ಸಿಕ್ಕುತ್ತ ಒಣದ್ರಾಕ್ಷೆಯ ನಮುನೆ ಅಕ್ಕಿದು ತಿಂಬಲೆ.
ಚೂರಿಬೈಲು ದೀಪಕ್ಕಂಗೆ ಇದರ ಮಾಡಿ ಹೋದವಕ್ಕೆ ಕೊಡುದು ಹೇಳಿರೆ ಭಾರೀ ಕೊಶಿ!

~

ಸಾರಡಿತೋಡಕರೆಲಿ ಕೂವೆಗೆಂಡೆ ಧಾರಾಳ.
ಹಾಂಗಾಗಿ,  ಕೂವೆಸೆಸಿ ಪೊರ್ಪಿ, ಗೆಂಡೆಯ ಕಡದು, ನೀರಿನ ಅರುಶಿ – ಒಣಗುಸಿ ಕೂವೆಹೊಡಿ ತೆಗದು ಮಡಗ್ಗು.
ಅದು ದೇಹಕ್ಕೂ ತಂಪು, ಹೊಟ್ಟೆಗೂ ಒಳ್ಳೆದು. ಮನೆಲಿ ಕುಂಞಿ ಮಕ್ಕೊ ಇದ್ದರೆ ಮಣ್ಣಿಗೂ ಅಕ್ಕಿದಾ!

ಯೇವದಾರು ಮದ್ದಿನ ಗೆಡು ಸಿಕ್ಕಿರೆ ಕೇಳುದೇ ಬೇಡ, ಅದರ ಬೇರಿನ ತೆಗದು ಮಡಗ್ಗು – ಎಂತಾರು ಆರೋಗ್ಯ ವಿತ್ಯಾಸ ಬಂದಿಪ್ಪಗ ಬಳಕೆಗೆ ಅಕ್ಕು – ಹೇಳಿಗೊಂಡು.
~

ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ,
ಪೇಟಗೆ ಹೋಪಗ ಕೊಟ್ಟ ಪೈಸೆಲಿ ಉಳಿಕೆಯ ಸಾಸಮೆ ಡಬ್ಬಿಯೊಳದಿಕ್ಕೆಯೋ, ಬಿತ್ತಿನ ಕರಡಿಗೆಒಳವೋ – ಮಣ್ಣ ಭದ್ರವಾಗಿ ಎತ್ತಿ ಮಡಿಕ್ಕೊಂಗು.
“ಅದು ಅದರ್ಲೇ ಬೇಕು, ಮತ್ತೆ ಕಷ್ಟಕಾಲಕ್ಕೆ ಆಗಿಬಪ್ಪ ಪೈಸೆ ಅದು” ಹೇಳುಗು ಕೇಳಿರೆ.
ಯೆಜಮಾನ್ರ ಆಪತ್ಕಾಲಲ್ಲಿ ಉಪಕಾರಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಲೆ ಅಳಿಲ ಸೇವೆ, ಮನೆಹೆಮ್ಮಕ್ಕಳದ್ದು.
~

ಹ್ಮ್, ಮದಲಿಂಗೆ – ಹೆಮ್ಮಕ್ಕ ಹೆರಾಂಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಪದು ರೆಜಾ ಕಮ್ಮಿ. ಅಷ್ಟಪ್ಪಗ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕೊಗೆ ’ಮನೆಗೆಲಸ’ ಹೇಳ್ತದೂ ಒಂದು ಕೆಲಸವೇ.
ಈಗ ಹೆರ ಎಂತಾರು ಚಾಕ್ರಿಗೆ ಹೋದರೆ ಮಾಂತ್ರ ಅದಕ್ಕೆ ’ಕೆಲಸ’ ಹೇಳುಸ್ಸು; ಮನೆಲೇ ಇದ್ದರೆ ’ಕೆಲಸ ಇಲ್ಲೆ’ ಹೇಳಿ ಅರ್ತ. ಅದಿರಳಿ.

ಗೆಂಡುಮಕ್ಕೊ ತಂದದರ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕೊ ಒಳುಶುಗು, ಬೆಳಶುಗು, ಬೇಶಿ ಬಳುಸುಗು!
ಮನೆಗೆ ಬೇಕಾದ್ದರ ತಪ್ಪದು ಗೆಂಡನ ಜೆವಾಬ್ದಾರಿ. ತಂದ ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತಿನ ರೂಡಿಗೆ ತಪ್ಪದು ಹೆಂಡತ್ತಿಯ ಜೆವಾಬ್ದಾರಿ.
ಎರಡು ಚಕ್ರ ಸರಿ ತಿರುಗಿರೇ ಗಾಡಿ ಸಮಗಟ್ಟು ಹೋಕಷ್ಟೆ. ಅಲ್ದೋ?

ಅಲ್ಲ, ಗೆಂಡ ಸಮಾಜಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡ್ತದು ಮನೆಒಳದಿಕ್ಕೆ ಇಪ್ಪ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕೊಗೆ ಬೇಕಾಗಿಯೇ ಅಲ್ಲದೋ?
ಪೈಶಕ್ಕೆ ರಜಾ ಕಷ್ಟ ಇದ್ದ ಕಾಲಲ್ಲಿ  ‘ಇದಾ, ಎನ್ನ ಚಿನ್ನದ ಸರ ಇದ್ದು, ಬೇಂಕಿಲಿ ಮಡಗಿರೆ ಕೃಷಿಸಾಲ ಕಂತು ಕಟ್ಳೆ ಸಾಕು’, ಹೇಳುಗು ಮನೆಹೆಮ್ಮಕ್ಕೊ!

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಂಪರಾಗತವಾಗಿ ಕಲ್ತು, ಮನೆನೆಡೆಶುತ್ತ ಎಷ್ಟೋ ಪಾತಿಅತ್ತೆಕ್ಕಳ ಕಂಡ್ರೆ ಒಪ್ಪಣ್ಣಂಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಅನುಸುತ್ತು.

ಈಗಾಣ ಕಾಲಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಗಟ್ಳೆ ಸುರುದು ’ಮನೆ ನಿಬಾಯಿಸುದು ಹೇಂಗೆ?’ ಪಾಟ ಹೇಳುಸಿಗೊಂಡು ಬತ್ತವಡ.
ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿಯಕ್ಕೊ ಕೆಲವೆಲ್ಲ ಕಲೆಗಳ ತನ್ನ ನೆತ್ತರಿಲಿಯೇ ಪಡಕ್ಕೊಂಡು ಬಯಿಂದವು ಅಲ್ಲದೋ, ಅದರ ಬಗೆಗೆ ಈ ವಾರ ಒಂದು ಶುದ್ದಿ.
ಅದಿರಳಿ.
~

ಹೇಳಿದಾಂಗೆ, ಈಗ ಶುಬತ್ತೆ ಮನೆಲಿ ಯೇವದನ್ನೂ ತೆಗದು ಮಡುಗಲಿಲ್ಲೆ, ತೆಗದು ಮಡುಗಲೆ ಜಾಗೆಯೂ ಇಲ್ಲೆ.
ತೆಗದು ಮಡುಗೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲೆ ಇದಾ!
ಎಂತ ಬೇಕಾರೂ ಪೇಟೆಲಿ ಸಿಕ್ಕುತ್ತು. ಒಂದರಿ ಹೋಗಿ ತುಂಬುಸೆಂಡು ಬಂದರೆ ಆತು! ಅಷ್ಟೇ.
ಈಗಾಣದ್ದು ಹೇಂಗೇ ಇರಳಿ, ಮದಲಿಂದಲೇ ಮನೆ ನೆಡೆಶಿ, ಮನೆ ಒಳುದು ಬೆಳವಲೆ ಕಾರಣ ಆದ / ಅಪ್ಪ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕಳ ಅಂಬೆರ್ಪಿನ ಸಮೆಯಲ್ಲಿ “ಹೇಮಾರುಸಿ ಮಡುಗುತ್ತದರ” ನೆಂಪು ಮಾಡುವೊ.

ಒಂದೊಪ್ಪ: ಹೇಮಾರುಸಿ ಮಡುಗಿದ ವಸ್ತುಗೊ ಆಪತ್ಕಾಲಕ್ಕೆ ಉಪಕಾರಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿರೆ, ಅದುವೇ ಹೇಮ-ರಜತಂದ ಹೆಚ್ಚು. ಅಲ್ಲದೋ?

ಮನೆ ನೆಡೆಶುತ್ತ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕೊ ’ಹೇಮಾರ್ಸಿ’ ಮಡಗುದು.., 5.0 out of 10 based on 4 ratings
ಶುದ್ದಿಶಬ್ದಂಗೊ (tags): , , ,ಒಪ್ಪಣ್ಣ, oppanna, havyaka, ಹವ್ಯಕ

ಸೂ: ©: ಈ ಶುದ್ದಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕುದೇ -ಇವರ ಕೈಲಿ ಇದ್ದು. ಶುದ್ದಿಯ ಯೇವದೇ ಭಾಗವ ಇಲ್ಲಿಂದ ತೆಗೆತ್ತರೆ, ಅದರಿಂದ ಮದಲು ಅವರ ಅನುಮತಿ ತೆಕ್ಕೊಳೇಕು.

ಈ ಶುದ್ದಿಗೆ ಇದುವರೆಗೆ 70 ಒಪ್ಪಂಗೊ

  1. ಶಾಂತತ್ತೆ

    laikaidu shuddi.
    namma nitya jeevanalli mukhyavagi beke beku.
    hidisoodinda suruvaagi dhana, dhanya sampattu ellavu namma agatyatege
    bekastu naavu hemarsekaste.
    yavadu navage beda heli avuttille.
    alladre “odaari kudu haakida hange”helida gaadeya hange akkaste.
    hemarsudu navage hiriyarinda banda krama.
    adara munduvarsuva oppanno.

    hallili hemarsi maduguva vastugo ella pete manegalalli ediya
    bechhange oliyekkada vastugo irtanne.

    [Reply]

    ಒಪ್ಪಣ್ಣ

    ಒಪ್ಪಣ್ಣ Reply:

    ಹೇಮಾರ್ಸಿ ಮಡಗಿ ಆತೋ? ಒಂದರಿಯಾಣ ಅಂಬೆರ್ಪು ಕಳಾತೋ? :-)
    ಹೇಮಾರ್ಸುದು ನವಗೆ ಹಿರಿಯರಿಂದ ಬಂದ ಸಂಪತ್ತು, ಅದರ ಮುಂದುವರುಸುವೊ – ಹೇಳಿಗೊಂಡು, ಸ್ವತಃ ಹೇಮಾರ್ಸುತ್ತ ನಿಂಗಳ ಕಂಡ್ರೆ ಕೊಶಿ ಅಪ್ಪದಿದಾ..

    ಒಪ್ಪ ಕೊಟ್ಟದು ಕೊಶಿ ಆತು.

    [Reply]

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +1 (from 1 vote)
  2. ಶಿವಕುಮಾರ ದೊಡ್ಡತೋಟ
    Shivakumara b

    Hemarsi madugule jenghave ellene mava…..

    [Reply]

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  3. ಮೋಹನಣ್ಣ
    ಮೋಹನಣ್ಣ

    ಒಪ್ಪಣ್ಣೋ ಎನ್ನ ಬೆನ್ನು ರಜ ಪ್ರಾಯ ಆದ್ದದದ ಹಾ೦ಗಾಗಿ ರಜ ಜಾಗ್ರತೆ ಹೆಚ್ಹು ಮಾಡೇಕಾವುತ್ತು.ದೊಡ್ಡಕೆ ತಾ೦ಗಲೆ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲೆ ಅದ ಎಲ್ಲಿಯಾರು ಈಗಾಣ ಕೂಸುಗೊ ತೊ೦ಡ೦ಗೆ ಹಾ೦ಕಾರ ಎ೦ತರ ನೋಡುವೊ೦ ಹೇಳಿ ಹೆರತ್ಎ ನಾವು ಕ೦ಗಾಲಾಯೇಕಷ್ಟೆ.ಒಪ್ಪ೦ಗಳೊಟ್ಟಿ೦ಗೆ

    [Reply]

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  4. Sumana Bhat Sankahithlu

    ಒಪ್ಪಣ್ಣನ ಉತ್ತರ ನೋಡಿ ತುಂಬಾ ಖುಶಿ ಆತು.
    ಆನು ರಜ್ಜ ಅಪರೂಪ ಆದ್ದು ಅಪ್ಪು ಬೈಲುಂಗೆ.
    ಆದರೆ ಅದು ಅನಿವಾರ್ಯಂದಾಗಿ ಹೊರತು ಬೇಕು ಹೇಳಿ ಅಲ್ಲ ಅತಾ ಒಪ್ಪಣ್ಣ?
    ಬೇಜಾರ ಮಾಡಿಕ್ಕೆಡ ಮಿನಿಯಾ?
    ಮಗ ಒರಗಿಪ್ಪಗ ಮಾತ್ರ ಇದಾ ಎನಗೆ ನೋಡ್ಲೆ ಅಪ್ಪದು. ಹಾಂಗೆ ಬಾಕಿ ಬಾಕಿಯೆ ಅತು ಮತ್ತೆ.
    ಮೊನ್ನೆ ಪುರುಸೊತ್ತು ಮಾಡಿ ಬಂದೆ, ಈಗ ಎನಗೆ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲ ಬಾಕಿ ಇಪ್ಪದರ ಓದುದೇ ಆಯಿದು ಈಗ.
    ಭಾವನ ಹತ್ರೆ ಹೇಳಿದೆ ಹಾಂಗೆ ಸಮಾರು ಇದ್ದು ಓದುಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ.
    ನಿನ್ನ ಅಳಿಯ ಇದ್ದಪ್ಪ ಹೇಮರ್ಸಿ ಮಡಿಗಿದ್ದರ ತೆಗವಲೆ ನೋಡ್ತ.
    ಅಲ್ಲಿ ಎನ್ನ ಹೊಸ ಅತ್ತಿಗೆ ಎಂತ ಮಾಡ್ತು?

    ಅಪ್ಪು ಹರಿಯೊಲ್ಮೆ ಲಿ ಕಳುದ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪು ಇಂದಿಂಗು ಹರಸಿರೆನ್ನ ಮನಸಿಲ್ಲಿ.
    ಶಾಂತತ್ತೆ, ಮಾಷ್ಟ್ರು ಮಾವ, ಒಪ್ಪಕ್ಕಂಗೆ ಎನ್ನ ನಮಸ್ಕಾರಂಗೊ.
    ಪ್ರೀತಿಂದ,
    ಸುಮನಕ್ಕ.

    [Reply]

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  5. ಡೈಮಂಡು ಭಾವ
    ಸೂರ್ಯ

    ಒಪ್ಪಣ್ಣ,
    ಸುದ್ದಿ ಬಾರಿ ಲಾಯಿಕ ಆಯಿದು….
    ಸಂಗ್ರಹಯೋಗ್ಯ ಬರಹ….
    ಎನ್ನ ಬಾಲ್ಯ ನೆಂಪಾತು…
    ಎಂಗಳ ಮನೆಲಿ ಈಗ ಸೊಳೆ ಹಾಕುವ ಗವುಜಿ ಅಡ… :)

    [Reply]

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)

ಶುದ್ದಿಗೆ ಒಂದು ಒಪ್ಪ ಕೊಡಿ

(ಕನ್ನಡ - ಇಂಗ್ಳೀಶ್ ಬದಲುಸೆಕ್ಕಾರೆ [Ctrl+G] Toggle between Kannada - English)


ಬೈಲಿಂಗೆ ಲಾಗ ಹಾಕಲೆ

ಗುಟ್ಟುಶಬ್ದ(password) ಮರದತ್ತೋ?

ಬೈಲಿನ ಬಗ್ಗೆ:
ಚೋಲು - ಡಬ್ಬಲ್ ಚೋಲು
ವಿಶೇಷ ವಿಷಯ
ಶ್ರಧ್ಧಾಂಜಲಿ- ಶ್ರೀ ಬಿ.ಜಿ.ವಸಂತ (ಕೊಡಗಿನ ಗೌರಮ್ಮನವರ ಸುಪುತ್ರ)
ಶ್ರಧ್ಧಾಂಜಲಿ-ಶ್ರೀ ಬಿ.ಜಿ.ವಸಂತ (ಕೊಡಗಿನ ಗೌರಮ್ಮನವರ... ... ಓದಿ, ಒಪ್ಪಕೊಡಿ >>
ಬೆಶಿ ಬೆಶಿ ಒಪ್ಪಂಗೊ..
ಬೈಲಿನ ನೆರೆಕರೆ
ಗುರಿಕ್ಕಾರ°ಒಪ್ಪಣ್ಣಶ್ರೀಅಕ್ಕ°ಗಣೇಶ ಮಾವ°ಜಯಗೌರಿ ಅಕ್ಕ°ದೊಡ್ಮನೆ ಭಾವಪುಣಚ ಡಾಕ್ಟ್ರುಪುಟ್ಟಬಾವ°ಮುಳಿಯ ಭಾವಡಾಗುಟ್ರಕ್ಕ°ಸಂಪಾದಕ°ಮಂಗ್ಳೂರ ಮಾಣಿಪಟಿಕಲ್ಲಪ್ಪಚ್ಚಿಶೇಡಿಗುಮ್ಮೆ ಪುಳ್ಳಿದೊಡ್ಡಭಾವಕೆದೂರು ಡಾಕ್ಟ್ರುಬಾವ°ಅನಿತಾ ನರೇಶ್, ಮಂಚಿಅಕ್ಷರದಣ್ಣಒಪ್ಪಕ್ಕಶ್ಯಾಮಣ್ಣಕೊಳಚ್ಚಿಪ್ಪು ಬಾವಪುತ್ತೂರುಬಾವಬಟ್ಟಮಾವ°ಸರ್ಪಮಲೆ ಮಾವ°ನೀರ್ಕಜೆ ಮಹೇಶಪವನಜಮಾವದೀಪಿಕಾವಾಣಿ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ
ಬೈಲಿನ ಮೋರೆಪುಟ
ಸದ್ಯದ ಪಟಂಗೊ
ಪಂಕಜ ರಾಮ ಭಟ್
"ಆನು ಕಂಡುಂಡ ಕಾಶೀಯಾತ್ರೆ"

ಬೆಣಚ್ಚಿಪ್ಪಲ್ಲಿ ಹುಡ್ಕಲೆ